เศรษฐกิจสร้างสรรค์ หรือ Creative Economy

ท่ามกลางสภาวะการแข่งขันทางเศรษฐกิจในปัจจุบัน ประเทศต่างๆ ทั่วโลกต่างพยายามสร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศ โดยหันมาพึ่งพา “เศรษฐกิจสร้างสรรค์” ในฐานะเศรษฐกิจใหม่มากยิ่งขึ้น เช่นเดียวกับประเทศไทยที่มีทุนทางวัฒนธรรมเป็นจุดแข็งในการพัฒนาประเทศ ไม่ว่าจะเป็น ความหลากหลายทางวัฒนธรรม ประเพณีอันเป็นเอกลักษณ์ ประวัติศาสตร์และมรดกทางวัฒนธรรมที่ยังคงสืบทอดไว้ได้เป็นอย่างดี ความประณีต ละเอียดอ่อนในการสร้างสรรค์ผลงานที่มีฝีมือ เป็นที่ยอมรับและมีชื่อเสียงระดับโลก รวมทั้งภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ได้รับการสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น 
 

เศรษฐกิจสร้างสรรค์ หรือ Creative Economy จึงเป็นแนวความคิดในการพัฒนาและสร้างความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ โดยใช้ทรัพย์สินที่เกิดจากความคิดสร้างสรรค์ เป็นส่วนผสมของทุนทางวัฒนธรรม กับธุรกิจ เทคโนโลยี และความคิดสร้างสรรค์ 
     
เศรษฐกิจสร้างสรรค์ สามารถจำแนกประเภทออกเป็น ๔ กลุ่มหลัก ๑๕ กลุ่มย่อย ได้แก่
กลุ่มที่ ๑  กลุ่มการสืบทอดทางวัฒนธรรม
                 ได้แก่ งานหัตถกรรม การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม  การแพทย์แผนไทย  อาหารไทย
กลุ่มที่ ๒  กลุ่มศิลปะ 
                 ได้แก่ ศิลปะการแสดง  ทัศนศิลป์
กลุ่มที่ ๓  กลุ่มสื่อ 
                 ได้แก่ การพิมพ์และสื่อสิ่งพิมพ์  การกระจายเสียง  ภาพยนตร์วีดิทัศน์ ดนตรี 
กลุ่มที่ ๔  งานสร้างสรรค์ตามลักษณะงาน
                 ได้แก่ งานออกแบบ  แฟชั่น  โฆษณา  สถาปัตยกรรม ซอฟแวร์ 
   

รัฐบาล ได้ให้ความสำคัญกับเศรษฐกิจสร้างสรรค์ โดยกำหนดในแผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง พุทธศักราช ๒๕๕๕ หรือแผนฟื้นฟูเศรษฐกิจระยะที่ ๒ เพื่อสร้างงาน สร้างรายได้ โดยการลงทุนของภาครัฐ ในโครงการที่จะสร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศในอนาคต 
 

กระทรวงวัฒนธรรม ในฐานะหน่วยงานที่มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ จึงได้เตรียมการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์เชิงวัฒนธรรม โดยมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๒๐ ตุลาคม ๒๕๕๒ ได้เห็นชอบโครงการภายใต้แผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง ๒๕๕๕ สาขาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ของกระทรวงวัฒนธรรม รวม ๗ โครงการ งบประมาณรวมทั้งสิ้น ๖๑๒.๕๙๕ ล้านบาท ได้แก่
๑. โครงการเทศกาลศิลปวัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์ จำนวน ๕๕ ล้านบาท  
๒. โครงการลานบุญลานปัญญา จำนวน ๗๕ ล้านบาท 
๓. โครงการอนุรักษ์แหล่งอารยธรรมล้านนาสู่การเป็นมรดกโลก จำนวน  ๑๑๒.๕๙๕ ล้านบาท
๔. โครงการอนุรักษ์ฟื้นฟูมรดกโลกอยุธยาในสภาวะเร่งด่วน จำนวน ๑๔๑  ล้านบาท
๕. โครงการฟื้นฟูคูเมืองกำแพงเมืองสุโขทัย จำนวน ๑๕ ล้านบาท
๖. โครงการติดตั้งไฟฟ้าส่องสว่างอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร จำนวน ๑๔ ล้านบาท
๗. โครงการส่งเสริมสนับสนุนการสร้างภาพยนตร์และวีดิทัศน์แห่งชาติ  จำนวน ๒๐๐ ล้านบาท

กระทรวงวัฒนธรรม พร้อมแล้วที่จะเดินหน้าขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์เชิงวัฒนธรรม เพื่อแสดงให้เห็นถึงบทบาทของกระทรวงวัฒนธรรมในฐานะที่เป็น “ต้นน้ำ” ในการนำทุนทางวัฒนธรรมมาพัฒนาและส่งมอบต่อไปยังหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อให้เศรษฐกิจสร้างสรรค์เชิงวัฒนธรรมสามารถสร้างคุณค่าและมูลค่าทางเศรษฐกิจ  สร้างงาน สร้างรายได้ ตลอดจนเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของไทย อันจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพชีวิตของคนไทย ในที่สุด

     สารรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม

        วัฒนธรรมเป็นปัจจัยสำคัญของแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์  กล่าวคือ เป็นการส่งเสริมให้ประชาชนรู้จักเชื่อมโยงรากฐานทางวัฒนธรรมกับเศรษฐกิจ  บนพื้นฐานของการใช้องค์ความรู้  การศึกษา  การสร้างสรรค์งาน  และการใช้ทรัพย์สินทางปัญญา  ที่เชื่อมโยงกับรากฐานทางวัฒนธรรม  การสั่งสมความรู้ของสังคมและเทคโนโลยี  นวัตกรรมสมัยใหม่
        แนวคิดดังกล่าวเป็นการสนับสนุนให้คนในสังคมไทยมีการพัฒนาศักยภาพทุกด้าน  ทั้งการค้นคว้าหาความรู้การเรียนรู้การตอบสนองต่อสภาพแวดล้อม  การนำความรู้มาปรับใช้ในการดำเนินชีวิตในสังคมพลวัตร  รวมทั้งเพิ่มความตระหนักรู้ถึงวัฒนธรรมที่เป็นรากเหง้าสืบทอดมายาวนาน  และวิวัฒนาการของวัฒนธรรมตามกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลกอันเป็นการริเริ่มสิ่งใหม่ๆ ให้เกิดขึ้น  จนเกิดการผสมผสานระหว่างกระแสสังคมเก่าและใหม่
        เหล่านี้เป็นที่มาของวัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์ที่กระทรวงวัฒนธรรมพยายามลักดันทุนทางวัฒนธรรมที่มีอยู่บนผืนแผ่นดินไทยให้เกิดผลเป็นรูปธรรม  โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ประชาชนรู้และเข้าใจวัฒนธรรมของตนเองอย่างถ่องแท้  และสามารถนำสิ่งที่มีเอกลักษณ์อันโดดเด่นของวัฒนธรรมไทยและภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีอยู่หลากหลายมาเพิ่มมูลค่าในเชิงเศรษฐกิจ  ทั้งนี้  กระทรวงวัฒนธรรม  ได้มีการบริหารจัดการองค์ความรู้ต่างๆ  เพื่อเชื่อมโยงให้เกิดโครงการวัฒนธรรมเศรษฐกิจสร้างสรรค์  ภายใต้แผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง  ซึ่งจะเป็นการส่งเสริมพัฒนาประเทศในด้านเศรษฐกิจ  สังคม  และวัฒนธรรมอย่างต่อเนื่อง  โดยหวังเป็นอย่างยิ่งว่า  ประชาชนจะได้รับประโยชน์เชิงบวก  ทั้งในการรักษาสืบทอดวัฒนธรรมไทยและการดำเนินชีวิตในสังคมอย่างมีความสุขต่อไป
       

(นายนิพิฏฐ์ อินทรสมบัติ )
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม

Message from the Minister

         Culture is an important in the concept of creative economy.  That is to say it enables the people to make connection between culture foundation and economy on the basis of knowledge, education, creativity, intellectual property, technology, and innovations.  
        Such concept encourages people in Thai society to develop their potentialities in all aspects by all means, including survey of knowledge, learning, response to environment, application of knowledge to the living in a dynamic society as well as to increase the awareness on culture, which has been a strong foundation of Thai society, and also the revolution of the culture in accordance with the changing current of the world, which has initiated a lot of new things, including combination of the old and new cultures.
        All of these are the sources of creative culture that Ministry of Culture has made every effort to cultivate the cultural capital available in Thailand with an aim to make people know and truly understand their own culture and add economic value to the unique culture and various local wisdoms.  In this regard, Ministry of Culture has managed and linked the body of knowledge to generate cultural-creative economy project under the Strong Thailand Scheme with the purpose to promote and maintain economic, social and cultural development. Hopefully, Thai people will greatly benefit from conservation of Thai culture and happy living in the society.
         

(Mr. Nipit Intarasombut)
Minister of Culture